18.02.2026 – Thứ Tư Mồng Hai Tết: Kính Nhớ Tổ Tiên & Ông Bà Cha Mẹ
Lời Chúa: Mt 15,1-6
“Ngươi hãy thảo kính cha mẹ”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Mátthêu.
Bấy giờ có mấy người Pharisêu và mấy kinh sư từ Giêrusalem đến gặp Ðức Giêsu và nói rằng: “Sao môn đệ ông vi phạm truyền thống của tiền nhân, không chịu rửa tay khi dùng bữa?” Người trả lời: “Còn các ông, tại sao các ông dựa vào truyền thống của các ông mà vi phạm điều răn của Thiên Chúa? Quả thế, Thiên Chúa dạy: Ngươi hãy thờ cha kính mẹ; kẻ nào nguyền rủa cha mẹ, thì phải bị xử tử. Còn các ông, các ông lại bảo: ‘Ai nói với cha mẹ rằng: những gì con có để giúp cha mẹ, đều là lễ phẩm dâng cho Chúa rồi, thì người ấy, không phải thờ cha kính mẹ nữa’. Như thế, các ông dựa vào truyền thống của các ông mà hủy bỏ lời Thiên Chúa”. Ðó là lời Chúa.
Suy niệm:
Đã có lúc người ta cho rằng theo đạo Công giáo là bỏ ông bà, nhất là khi Hội Thánh chưa cho phép bày tỏ lòng hiếu thảo bằng cử chỉ vái lạy tổ tiên đã khuất. Trong văn hóa Việt Nam, thờ cúng tổ tiên là chuyện vô cùng quan trọng, đến độ người ta nói đến đạo thờ ông bà, đạo hiếu; ai không giữ đạo hiếu thì bị coi là đáng chê trách. Nhiều người tin rằng khi chết, con người đi về thế giới bên kia, một thế giới không khác mấy với thế giới này, nơi người chết vẫn có những nhu cầu vật chất cần được thỏa mãn. Vì thế, Tết là dịp mời ông bà đã khuất về ăn Tết với con cháu, để ông bà và con cháu được gần gũi, thông hiệp với nhau.
Đạo Công giáo cũng tin có thế giới bên kia, nhưng không quan niệm thế giới ấy theo nghĩa vật chất. Người chết không cần ăn uống hay tiền vàng mã, nhưng rất cần lời cầu nguyện để sớm được hưởng nhan Chúa. Thảo kính cha mẹ là một điều răn đặc biệt trong Mười Điều Răn, vì không chỉ cấm làm điều xấu mà còn buộc phải làm điều tốt. Các sách Cựu Ước đều coi trọng mệnh lệnh này: “Hãy thảo kính cha mẹ” (Xh 20,12; Đnl 5,16). Người bất hiếu, nguyền rủa hay không vâng lời cha mẹ có thể bị xử tử (Xh 21,17; Lv 20,9; Đnl 21,21), còn ai hiếu thảo thì được Chúa hứa ban cho sống lâu trên đất hứa (Xh 20,12).
Thảo kính cha mẹ là kính yêu những người đã sinh thành dưỡng dục mình: thăm viếng khi các ngài còn khỏe mạnh, chăm sóc khi đau yếu, hầu hạ khi tuổi già. Đó cũng là làm cho cha mẹ được vinh danh; nhờ con cháu mà “danh thơm mãi lưu truyền hậu thế” (Hc 44,14). Đức Giêsu đã sống trọn vẹn điều răn này: Ngài hằng vâng phục cha mẹ khi sống ở Nadarét (Lc 2,51) và trước khi nhắm mắt trên thập giá, Ngài đã trao Mẹ mình cho môn đệ yêu dấu để được chăm sóc (Ga 19,25-27). Khi nghe Ngài giảng, có người đã ca ngợi Mẹ Ngài: “Phúc cho người đã cưu mang Thầy và cho Thầy bú mớm” (Lc 11,27), và bà Êlisabét cũng chúc tụng Mẹ Maria là người có phúc giữa mọi phụ nữ (Lc 1,42).
Mồng Hai Tết, Giáo Hội mời gọi chúng ta nhớ đến nguồn cội tổ tiên đã khuất và cả những bậc sinh thành còn đang hiện diện, với lòng biết ơn sâu xa. Đạo thờ ông bà, tuy có những khác biệt, nhưng rất gần với đức tin Công giáo ở điểm cốt lõi là lòng hiếu thảo. Thảo kính cha mẹ là lời và là điều răn của Thiên Chúa (Mt 15,3.6), không ai được phép coi nhẹ. Qua tổ tiên và ông bà cha mẹ, Thiên Chúa ban cho chúng ta sự sống và giúp chúng ta nên người. Tri ân tổ tiên cũng chính là tri ân Thiên Chúa, Nguồn Cội của mọi nguồn cội.
Cầu Nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, sau hơn ba mươi năm sống dưới mái nhà ở Nadarét, Chúa đã thành một người chín chắn và trưởng thành, Sẵn sàng lãnh nhận sứ mạng Cha giao. Bầu khí yêu thương đã góp phần không nhỏ trong việc hình thành nhân cách của Chúa. Chúa đã học nơi thánh Giuse sự lao động miệt mài, sự mau mắn thi hành Thánh Ý Thiên Chúa, sự âm thầm chu toàn trách nhiệm đối với gia đình. Chúa đã học nơi mẹ Maria sự tế nhị và phục vụ, sự buông mình sống trong lòng tin phó thác và nhất là một đời sống cầu nguyện thâm trầm. Xin nhìn đến gia đình chúng con, xin biến nó thành nơi sản sinh những con người tốt, biết yêu thương tha thứ, biết cầu nguyện và phục vụ. Ước gì xã hội chúng con lành mạnh hơn, Giáo Hội chúng con thánh thiện hơn, nhờ có những con người khỏe mạnh, khôn ngoan và tràn đầy ơn Chúa.
Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, S.J
SUY NIỆM THEO TẬP SÁCH KINH TỐI GIA ĐÌNH
GP. PHÚ CƯỜNG
HIỆP THÔNG LOAN BÁO TIN MỪNG
Tin mừng hôm nay vang lên lời cảnh tỉnh mạnh mẽ của Chúa Giêsu: “Các ông dựa vào truyền thống của các ông mà huỷ bỏ lời Thiên Chúa” (Mc 7,13). Qua đó, Người vạch rõ một lối sống đạo lệch lạc, khi con người viện cớ giữ luật hay dâng hiến cho Thiên Chúa để trốn tránh bổn phận căn bản đối với cha mẹ. Đối với Chúa Giêsu, đó không phải là lòng đạo đức đích thực, nhưng là sự bóp méo Lời Chúa.
Điều răn thứ bốn mời gọi con người thảo kính cha mẹ, như nền tảng của đời sống luân lý và đức tin. Thế nhưng trong trình thuật Tin mừng, có những người cho rằng của cải đã “dâng cho Thiên Chúa” thì không còn trách nhiệm chăm sóc cha mẹ nữa. Thái độ ấy bị Chúa Giêsu lên án, vì họ đã đặt truyền thống con người lên trên thánh ý Thiên Chúa. Lòng mến Chúa không bao giờ được phép tách rời khỏi bổn phận làm người, nhất là bổn phận đối với những đấng sinh thành.
Quả thật, chúng ta được Thiên Chúa dựng nên và ban cho sự sống, nhưng Ngài đã trao sự sống ấy qua cha mẹ chúng ta. Nếu không có sự kết hợp yêu thương của cha mẹ trong hôn nhân, nếu không có những tháng năm hy sinh thầm lặng, thì làm sao có chúng ta ngày hôm nay? Cha mẹ không chỉ sinh ra chúng ta, mà còn nuôi dưỡng, dạy dỗ, chấp nhận vất vả, thậm chí từ bỏ tuổi xuân, sức khỏe và những niềm vui riêng, để chúng ta được lớn lên và nên người.
Hôm nay là ngày mùng Hai Tết, ngày truyền thống của dân tộc mời gọi mỗi người con nhớ đến đạo hiếu. Đây không chỉ là dịp tưởng nhớ công ơn ông bà cha mẹ, mà còn là thời gian thuận tiện để xét lại thái độ sống của mình. Thảo hiếu không chỉ dừng lại ở việc phụng dưỡng, chăm sóc khi các ngài còn sống, nhưng còn được tiếp nối bằng lời cầu nguyện khi các ngài đã qua đời: những thánh lễ, những kinh nguyện, những hy sinh âm thầm dâng lên Thiên Chúa để xin Ngài thương đón nhận các ngài vào hưởng hạnh phúc muôn đời.
Đạo hiếu cũng là thước đo cụ thể của đức tin. Thánh Gioan nhắc nhở: “Ai nói rằng mình yêu mến Thiên Chúa mà lại ghét anh em mình, thì là kẻ nói dối” (1Ga 4,20). Tình yêu đối với Thiên Chúa vô hình phải được thể hiện trước hết qua tình yêu dành cho những con người cụ thể, gần gũi nhất, mà trước tiên chính là cha mẹ và những người thân trong gia đình. Không có tình yêu nào thiết thân và đòi hỏi hơn tình yêu dành cho những người đã hy sinh cả cuộc đời vì chúng ta.
Lạy Chúa, xin cho đức tin của chúng con không chỉ dừng lại nơi lời nói, nhưng được thể hiện bằng những hành động cụ thể của lòng hiếu thảo. Xin giúp chúng con biết yêu thương, kính trọng và chăm sóc ông bà cha mẹ với tất cả lòng biết ơn. Xin cho chúng con luôn ý thức rằng sống trọn đạo hiếu cũng chính là cách chúng con đẹp lòng Chúa và làm chứng cho tình yêu của Ngài giữa đời. Amen.
