BÍ ẨN ĐẦY CUỐN HÚT VỀ NỮ HOÀNG SHEBA
WGPVL (01/8/2026) – Giữa huyền thoại và hiện thực, vô số câu chuyện xoay quanh Nữ hoàng Sheba mời gọi các tín hữu suy ngẫm về mối tương quan của chính họ với sự vĩ đại của Thiên Chúa. Chúng ta hãy theo chân của người phụ nữ đã biết cách mở lòng mình với Thiên Chúa bất chấp tất cả sự giàu có và sắc đẹp của mình…
Crédit : Domaine public
Chính trong Sách Các Vua mà chúng ta tìm thấy lần đầu tiên nhắc đến một nhân vật vừa đầy bí ẩn vừa được định sẵn có một vận mệnh lâu dài trong truyền thống, đó là Nữ hoàng Sheba. Bà cai trị vùng Nam Ả Rập giàu có và các vùng đất ở phía Bắc của Ethiopia ngày nay. Đối với một số người, Bà chỉ là nhân vật huyền thoại; đối với những người khác, Bà là một nhân vật lịch sử có thật. Tuy nhiên, đối với các Kitô hữu, Nữ hoàng Sheba chắc chắn thuộc về lãnh vực đức tin; và điều đó còn đúng hơn nữa đối với người Ethiopia. Họ gọi Bà là Makeda và xem Bà là người sáng lập triều đại Negus (các Hoàng đế Ethiopia), dòng dõi đã cai trị đất nước này cho đến thời Haile Selassie vào thế kỷ XX.
Bản văn Kinh thánh cho biết Nữ hoàng Sheba đã dâng lên cho Vua Salomon 220 thỏi vàng, cùng với vô số hương liệu, những loại đá quý hiếm nhất, và cả gỗ đàn hương để xây dựng Đền thờ cũng như chế tác nhiều nhạc cụ. Trước sự sung túc và huy hoàng chưa từng có ấy – điều mà Kinh thánh nhấn mạnh là chưa ai từng thấy trước đó và cũng sẽ không còn thấy về sau – thì vua Salômôn còn có thể đáp lễ bằng điều gì?
Domaine public
Sau khi vua Salomon giải đáp tất cả những câu hỏi và những câu đố mà Nữ hoàng đã chuẩn bị, Bà đã thốt lên lời tuyên xưng đức tin lưu truyền đến muôn đời: “Chúc tụng Đức Chúa, Thiên Chúa của ngài, Đấng đã đoái thương ngài và đặt ngài lên ngai vàng Israel. Vì Đức Chúa yêu thương Israel mãi mãi nên Người đã lập ngài làm vua để thi hành luật pháp và công lý.” (1V 10:9)
Như vậy, vị nữ hoàng ngoại giáo không chỉ thừa nhận sự khôn ngoan lừng danh của vua Salomon mà còn nhìn nhận chính nguồn gốc của sự khôn ngoan ấy, đó là Thiên Chúa của Israel. Tân ước, trong Tin mừng theo Thánh Luca, cũng nhắc lại sự kiện này: “Trong ngày phán xét, nữ hoàng phương Nam sẽ đứng lên cùng với những người của thế hệ này và sẽ kết án họ, vì bà đã từ tận cùng trái đất đến để nghe sự khôn ngoan của Salomon; mà này, ở đây còn có Đấng cao trọng hơn cả Salomon.” (Lc 11:31)
Một nữ hoàng huyền thoại
Trong khi Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo (trong đó Bà được gọi là Balkis) đều nhìn nhận Nữ hoàng Sheba là một nhân vật quan trọng, thì văn hóa cũng sớm đón nhận nhân vật đáng chú ý này. Theo truyền thuyết, Nữ hoàng Sheba đã kết hôn với vua Salomon và sinh hạ được một người con trai, tượng trưng cho sự hoán cải của bà sang đức tin vào một Thiên Chúa duy nhất. Người phụ nữ đầy sức mê hoặc này còn được người Hy Lạp gọi là Sibylla, và trong Tây Âu thời Trung Cổ là Regina Sibilla. Thậm chí, bà còn được đồng hóa với Nữ hoàng Pédauque, hình tượng xuất hiện trên cổng của nhiều nhà thờ.
Thậm chí, các cuộc khai quật khảo cổ cũng đã được tiến hành trong suốt thế kỷ trước, kéo dài đến năm 2008 bởi các nhà khảo cổ của Đại học Hamburg. Mỗi đoàn khảo cổ đều tin rằng mình đã tìm thấy cung điện của vị nữ hoàng huyền thoại này…
Từ một nữ hoàng trong Kinh thánh trở thành một biểu tượng
Bên cạnh những cuộc điều tra khảo cổ ấy, điều không thể phủ nhận là suốt nhiều thế kỷ qua, Nữ hoàng Sheba đã trở thành một nhân vật huyền thoại có vị trí vững chắc với hình ảnh của bà được khắc ghi trên mặt đá của các nhà thờ, cũng như hiện diện trên những bức tranh của các bậc danh họa. Chỉ cần chiêm ngưỡng bức họa tinh tế về cuộc gặp gỡ giữa Nữ hoàng Sheba và vua Salomon của Piero della Francesca vào thế kỷ XV, hay bức tranh mô tả cảnh Nữ hoàng xuống tàu của Claude Lorrain vào thế kỷ XVII, cũng đủ thấy sức hấp dẫn của nhân vật này. Đến thế kỷ XIX, nhà soạn nhạc Charles Gounod còn dành trọn một vở opera mang tên La Reine de Saba (Nữ hoàng Sheba) để tôn vinh Bà. Sang thế kỷ XX, vị nữ hoàng quyến rũ này tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều nhà văn và nhà tư tưởng như Romain Gary hay André Malraux. Theo chính lời kể của mình, Malraux thậm chí đã mạo hiểm thực hiện chuyến bay đi tìm vương quốc của Nữ hoàng Sheba, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng. Điện ảnh cũng góp phần làm bất tử hình tượng của Bà khi nữ diễn viên Gina Lollobrigida thủ vai Nữ hoàng Sheba trong bộ phim Salomon et la Reine de Saba (Solomon và Nữ hoàng Sheba) của đạo diễn King Vidor năm 1959. Tất cả những điều ấy cho thấy rằng Nữ hoàng Sheba vẫn sẽ còn tiếp tục khơi gợi trí tưởng tượng và là đề tài được nhắc đến trong nhiều thế hệ sau.
Tác giả: Philippe-Emmanuel Krautter – Aleteia (25/7/2026)
