HƯỚNG TỚI ĐẠI HỘI GIÁO HỘI THÁNG 10 NĂM 2028 – CÁC HƯỚNG DẪN ĐƯỢC CÔNG BỐ CHO TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN THƯỢNG HỘI ĐỒNG VỀ HIỆP HÀNH
Hướng tới Đại hội Giáo hội tháng 10 năm 2028
Các hướng dẫn được công bố cho tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng về Hiệp hành
Bốn giai đoạn – Ghi nhận (Recollecting), Phân định (Interpreting), Định hướng (Orienting), Cử hành (Celebrating) – sẽ đồng hành với các Giáo hội địa phương, các Hội đồng Giám mục và các tổ chức Giáo hội cấp châu lục trên hành trình hướng tới Đại hội Giáo hội sẽ được tổ chức tại Vatican vào tháng 10 năm 2028. Sau mỗi kỳ họp, sẽ có hai tài liệu được chuẩn bị. Một câu hỏi chung sẽ hướng dẫn toàn bộ tiến trình.
Để hỗ trợ giai đoạn thực hiện của Thượng Hội đồng, Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng công bố tài liệu: “Hướng tới các Đại hội 2027-2028: các giai đoạn, tiêu chí và công cụ chuẩn bị.” Văn bản này xác định lịch trình, phương pháp và các tiêu chí, qua đó các Giáo hội địa phương trên toàn thế giới, cùng với các cơ cấu quốc gia và châu lục của mình, được mời gọi chia sẻ những hoa trái của hành trình đã thực hiện sau Văn kiện Chung kết của Thượng Hội đồng 2021–2024, hướng tới Đại hội Giáo hội tháng 10 năm 2028.
Bốn giai đoạn của hành trình
Tiến trình này, mà ở mỗi giai đoạn sẽ đạt tới cao điểm qua việc cử hành một đại hội, được triển khai qua bốn thời điểm kế tiếp nhau, được đánh dấu bằng những động từ chủ đạo nhằm làm nổi bật mục đích Giáo hội và thiêng liêng của chúng:
– Ghi nhận (Recollecting) – kỳ họp đầu năm 2027. Các Đại hội Lượng giá tại các Giáo phận và Giáo phận Đông phương (Eparchies), được mời gọi đọc lại kinh nghiệm thực hiện Văn kiện Chung kết qua một bản tường trình mang tính kể chuyện và một lá thư gửi tới các Giáo hội khác.
– Phân định (Interpreting) –kỳ họp thứ hai năm 2027. Các Đại hội của Hội đồng Giám mục (quốc gia hoặc khu vực), sẽ chuẩn bị một bản tường trình thần học – mục vụ và một lá thư gửi tới các Giáo hội địa phương khác.
– Định hướng (Orienting) – bốn tháng đầu năm 2028. Các Đại hội cấp châu lục, từ đó sẽ xuất hiện một bản tường trình định hướng, có khả năng xác định những ưu tiên và định hướng chung.
– Cử hành (Celebrating) – tháng 10 năm 2028. Đại hội Giáo hội của toàn thể Giáo hội tại Vatican, cùng với Đức Thánh Cha: hành trình đã thực hiện sẽ được quy tụ trong hiệp nhất và được trao phó cho sự phân định của toàn thể Giáo hội.
Ở mọi cấp độ, Đại hội không phải là điểm kết thúc của tiến trình, nhưng là một thời điểm cử hành để lượng giá, tổng hợp, và trên hết là tạo động lực mới cho cuộc hoán cải hiệp hành của Giáo hội.
Một câu hỏi chung
Để bảo đảm sự hiệp nhất của tiến trình, một câu hỏi chung được đặt ra, và mỗi giai đoạn được mời gọi triển khai câu hỏi ấy trong bối cảnh riêng của mình:
“Dưới ánh sáng của hành trình đã được thực hiện sau khi kết thúc Thượng Hội đồng 2021–2024, và với mong muốn trao tặng những hoa trái ấy cho các Giáo hội khác cũng như cho Đức Thánh Cha: cộng đoàn của anh chị em đang xuất hiện hình thức cụ thể nào của một Giáo hội hiệp hành truyền giáo, và những con đường mới nào của tính hiệp hành đang mở ra?”
Hoa trái của từng giai đoạn: sự trao đổi hồng ân giữa các Giáo hội
Tài liệu làm rõ rằng đây không phải là việc lặp lại cuộc tham khảo ý kiến của Thượng Hội đồng, cũng không phải là thêm gánh nặng mới cho đời sống thường nhật của các cộng đoàn, nhưng là đọc lại những gì đã được trải nghiệm, nhận ra những hoa trái cũng như khó khăn, và chia sẻ kinh nghiệm đã đạt được trong logic “trao đổi hồng ân” giữa các Giáo hội.
Hai Đại hội đầu tiên (cấp địa phương và quốc gia) sẽ tạo ra hai văn bản bổ túc cho nhau:
+ một tài liệu đọc lại hành trình – gồm bản tường trình kể chuyện đối với các Giáo phận và Giáo phận Đông phương, và bản tường trình thần học-mục vụ đối với các Hội đồng Giám mục –
+ cùng với một lá thư gửi tới các Giáo hội địa phương khác, được soạn ngay trong chính Đại hội.
Chính văn kiện thứ hai này trở thành công cụ cụ thể cho việc trao đổi hồng ân: mỗi cộng đoàn trao tặng điều mình đã trưởng thành, đồng thời mở lòng đón nhận điều mà các Giáo hội khác chia sẻ.
Trong khi đó, các Đại hội cấp châu lục sẽ chuẩn bị một bản tường trình định hướng, góp phần vào việc biên soạn Instrumentum laboris (Tài liệu làm việc) cho Đại hội Giáo hội năm 2028.
Tất cả các tài liệu sẽ được gửi tới Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng theo lịch trình cụ thể:
– trước ngày 30 tháng 6 năm 2027 đối với giai đoạn giáo phận và giáo phận Đông phương;
– trước ngày 31 tháng 12 năm 2027 đối với giai đoạn Hội đồng Giám mục;
– trước ngày 30 tháng 4 năm 2028 đối với giai đoạn châu lục, nhằm chuẩn bị cho Đại hội Giáo hội tháng 10 năm 2028.
Những lời của Đức Hồng y Grech
“Điều chúng tôi đề nghị với các Giáo hội địa phương,” Đức Hồng y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, phát biểu, “không phải là một nhiệm vụ bổ sung, nhưng là một thời gian phân định chung và tạ ơn, trong đó cùng nhau đọc lại điều mà Chúa Thánh Thần đang làm nảy sinh trong Giáo hội và nhận ra những bước đi mà chúng ta được mời gọi thực hiện.”
Ngài nói tiếp:
“Các Đại hội không đồng nghĩa với một cuộc khảo sát xã hội học hay một tiến trình nghị luận mang tính quyết định, cũng không phải là một cuộc đánh giá kỹ thuật. Trái lại, đó là một kinh nghiệm Giáo hội và thiêng liêng sâu xa của sự phân định: một thời điểm tổng hợp và tái khởi động hành trình, để việc trao đổi những hồng ân giữa các Giáo hội trở thành một kinh nghiệm cụ thể, và tính hiệp hành ngày càng mang hình thức như phong cách bình thường của đời sống Giáo hội nhằm phục vụ sứ mạng.”
Thành phần các Đại hội, trách nhiệm và phương pháp
Tài liệu nhấn mạnh rằng thành phần của các Đại hội phải tương ứng với mục đích của chúng. Khi chọn người tham dự, cần quan tâm thích đáng tới:
+ sự quân bình giữa nam và nữ,
+ giữa các thế hệ khác nhau,
+ sự đa dạng văn hóa và Giáo hội,
+ bao gồm linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ,
+ các thành viên của hội đoàn, phong trào và cộng đoàn mới,
+ cũng như các tín hữu không thuộc những cơ cấu tổ chức chính thức,
+ và sự hiện diện của những người sống trong hoàn cảnh mong manh hoặc bị gạt ra bên lề xã hội.
Đặc biệt, cần dành sự quan tâm cho việc tham gia của các cha xứ. Trong những trường hợp thích hợp, đại diện của các Giáo hội Kitô giáo khác, các cộng đoàn Kitô giáo hoặc các tôn giáo khác cũng có thể tham dự. Tuy nhiên, điều thiết yếu là những người được chọn sẵn sàng tiếp tục nâng đỡ tiến trình này ngay cả sau năm 2028, nhằm bảo đảm tính liên tục của nó.
Trách nhiệm đối với tiến trình này:
+ thuộc về Giám mục giáo phận hoặc giáo phận Đông phương đối với các Đại hội địa phương;
+ thuộc về Chủ tịch Hội đồng Giám mục đối với các Đại hội quốc gia hoặc khu vực;
+ và thuộc về những người chịu trách nhiệm các tổ chức châu lục ở cấp đó.
Các nhóm hiệp hành, được thiết lập ở mọi cấp độ, sẽ đảm nhận việc tổ chức và điều phối công việc.
Về phương pháp, tài liệu khuyến khích tiếp tục sử dụng “Đối thoại trong Thánh Thần” (Conversation in the Spirit) – hiện đã được thực hành và đón nhận rộng rãi – như phương pháp ưu tiên cho tiến trình này.
Các công cụ và sự đồng hành
Tài liệu này thuộc giai đoạn thực hiện của Thượng Hội đồng, tức giai đoạn thứ ba trong tiến trình được quy định trong Tông hiến Episcopalis communio, tiếp nối giai đoạn tham khảo Dân Chúa (2021–2023) và giai đoạn cử hành culminated trong hai khóa họp của Đại hội Thường lệ lần thứ XVI của Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 năm 2023 và tháng 10 năm 2024.
Giai đoạn này được Đức Giáo hoàng Phanxicô khai mở qua việc trao Văn kiện Chung kết, và sau đó được Đức Giáo hoàng Lêô XIV xác nhận và thúc đẩy. Văn bản hôm nay cụ thể hóa hơn những gì đã được dự báo trong tài liệu Pathways for the implementation phase of the Synod (29 tháng 6 năm 2025).
Bên cạnh Văn kiện Chung kết và tài liệu Pathways, hành trình này còn được đồng hành bởi các Báo cáo Chung kết của các Nhóm Nghiên cứu do Đức Giáo hoàng Phanxicô thành lập sau khóa họp đầu tiên của Đại hội, hiện đang dần được công bố trên trang web www.synod.va. Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng cũng sẽ cung cấp thêm các tài liệu làm việc và tổ chức các buổi đào tạo trực tuyến nhằm hỗ trợ những người chịu trách nhiệm tiến trình tại các Giáo hội địa phương.
Bản dịch của Tiểu ban Hiệp hành trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam
Chuyển ngữ từ: synod.va/en
