NGÀY 21 THÁNG 9: THÁNH MATTHÊU, TÔNG ĐỒ, THÁNH SỬ
WHĐ (20/9/2026) – Từ một người thu thuế bị xã hội khinh miệt, Lêvi đã trở thành Tông đồ Matthêu, chỉ sau một câu nói của Chúa Giêsu: “Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi.” (Mt 9,13). Hình ảnh ấy, qua bức họa nổi tiếng của Caravaggio, đã in sâu vào cuộc đời Đức Giáo hoàng Phanxicô, người từng tự nhận mình là “một kẻ tội lỗi được Chúa đoái nhìn”.
Một người tội lỗi gặp gỡ Chúa Giêsu
Thánh Matthêu, khi còn là một người thu thuế tên Lêvi, ông tổ chức một bữa tiệc lớn để thết đãi Chúa Giêsu, Người đến dùng bữa cùng các môn đệ, khiến các kinh sư và người Pharisêu xôn xao khó chịu, vì trong bàn tiệc còn có cả những người thu thuế và những kẻ tội lỗi. Câu trả lời của Chúa Giêsu đã đánh động Matthêu. “Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần”, rồi Người nói thêm: “Thật vậy, tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi”(Mt 9,13). Matthêu vốn là một người tội lỗi, đã bỏ lại tất cả để đi theo Chúa Giêsu, trở thành một trong Nhóm Mười Hai. Trong một vài đoạn, sách Công vụ Tông đồ cũng nhắc đến Matthêu. Rao giảng Đức Kitô sẽ là sứ mạng của ngài. Theo một số nguồn, ngài qua đời vì nguyên nhân tự nhiên, và theo những truyền thống khác được xem là ít đáng tin cậy hơn, ngài đã kết thúc cuộc đời tại Êthiôpia. Trong hình ảnh bốn sinh vật của sách Khải huyền (đại bàng, bò mộng, sư tử và con người), Thánh Matthêu được gắn liền với hình ảnh con người. Thánh tích của ngài hiện được lưu giữ trong hầm mộ nhà thờ chính tòa Salerno, nơi lễ kính ngài được cử hành ngày 21 tháng 9 hằng năm với một cuộc rước kiệu trọng thể.
Tác giả sách Tin mừng dành cho người Do Thái
Thánh Matthêu là tác giả sách Tin mừng mang tên ngài, tác phẩm được viết không phải bằng tiếng Hy Lạp, mà gần như là bằng tiếng Aram. Tin mừng Thánh Matthêu được viết hướng đến các Kitô hữu gốc Do Thái, vì thế trong bản văn, tác giả nhấn mạnh rằng Chúa Giêsu chính là Đấng Mêsia, Đấng thực hiện những lời hứa của Cựu uớc.
Từ Matthêu đến Đức Giáo hoàng Phanxicô, qua nét vẽ của Caravaggio
Hình ảnh của Thánh Matthêu rất được ưa chuộng trong nghệ thuật. Nổi tiếng nhất là bức tranh “Ơn gọi của Thánh Matthêu” do họa sĩ Caravaggio vẽ trong khoảng năm 1599-1600, hiện được lưu giữ tại nhà thờ Thánh Louis Vua nước Pháp ở Rôma. Đây là một bức tranh đầy sức gợi hình ảnh, trong đó ánh sáng đóng vai trò then chốt – biểu tượng của ân sủng – không phát ra từ khung cửa sổ, mà đến từ chính Chúa Giêsu. Một khung cảnh đầy cuốn hút, đặc biệt ở chi tiết cảm động: ngón tay Chúa Giêsu chỉ về phía Matthêu, còn Matthêu thì tự chỉ vào chính mình như muốn hỏi lại để xác nhận lời mời gọi ấy. Câu chuyện về Thánh Matthêu và bức họa của Caravaggio đã ghi dấu ấn trong cuộc đời Đức Giáo hoàng Phanxicô. Chính ngài đã kể lại điều này trong cuộc phỏng vấn năm 2013 với Cha Antôniô Spadarô trên tạp chí La Civiltà Cattolica, khi nói về hình ảnh Thánh Matthêu, ngài tự nhận mình là “một người tội lỗi đã được Chúa đưa mắt nhìn đến.”
Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr
