HỘI NGỘ MỤC VỤ TRUYỀN THÔNG 2026 CỦA ỦY BAN TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI: NGÀY LÀM VIỆC THỨ HAI VÀ BẾ MẠC
Khởi đầu ngày làm việc trong ánh sáng Lời Chúa
Ngày làm việc bắt đầu lúc 05g00 với Thánh lễ do Đức Giám mục Đaminh Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Xã hội, chủ tế. Linh mục Phaolô Hoàng Mạnh Huy, Trưởng Truyền thông Giáo tỉnh Sài Gòn, giảng lễ.
Trong bài giảng, Cha Phaolô gợi lên hình ảnh hai ngọn lửa: ngọn lửa Thánh Thần mà Chúa Giêsu mong muốn bừng cháy (Lc 12,49) và ngọn lửa từ chiếc lưỡi con người, được Thánh Giacôbê ví như đốm lửa có thể thiêu rụi cả cánh rừng. Nhắc lại biến cố lễ Ngũ tuần và tháp Babel, cha làm nổi bật sự tương phản giữa ngọn lửa Thần Khí, có sức quy tụ con người trong tình bác ái và hiệp nhất, với thứ ngôn ngữ xuất phát từ lòng kiêu ngạo, chỉ nhằm phô trương bản thân và dẫn đến chia rẽ.
Trong bối cảnh truyền thông kỹ thuật số và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), cha mời gọi những người làm truyền thông Công giáo chọn sống và làm chứng cho sự thật, thay vì lệ thuộc máy móc hoặc tìm kiếm sự nổi bật cá nhân. Từ đó, cha hướng cộng đoàn đến tinh thần Đối thoại trong Thánh Thần, biết vượt qua những khác biệt để cùng cộng tác trong sứ mạng loan báo Tin mừng.
Hướng tới 500 năm Tin mừng đến Việt Nam
Lúc 07g45, Linh mục Đaminh Ngô Quang Tuyên, đại diện Ủy ban Loan báo Tin mừng, trình bày dự thảo kế hoạch chuẩn bị kỷ niệm 500 năm Tin mừng đến Việt Nam (1533–2033).
Với chủ đề “Từ ký ức đức tin đến một Hội thánh môn đệ thừa sai”, Cha Đaminh nói lên tinh thần chính yếu: Dấu mốc 500 năm không chỉ là dịp tổ chức các hoạt động kỷ niệm, nhưng từ cơ hội đọc lại hành trình đức tin, cần khơi nên một tiến trình đổi mới đời sống, tạo nhiệt tình và canh tân sứ mạng loan báo Tin Mừng của mọi thành phần dân Chúa tại Việt Nam.
Ủy ban Loan báo Tin mừng đề xuất lộ trình thực hiện 2026-2033 gồm 4 giai đoạn:
– Giai đoạn 1 (2026-2027): Thức tỉnh căn tính truyền giáo;
– Giai đoạn 2 (2028-2030): Xây dựng cộng đoàn truyền giáo;
– Giai đoạn 3 (2030-2032): Đào tạo người đào tạo truyền giáo;
– Giai đoạn 4 (2032-2033): Trưởng thành và loan báo Tin mừng.
Cha đặc biệt lưu ý rằng truyền giáo trước hết là công trình của Thiên Chúa, với Đức Kitô là trung tâm. Đời sống cầu nguyện và chiều sâu nội tâm phải là nền tảng nuôi dưỡng mọi hoạt động tông đồ. Vì thế, thành quả truyền giáo không chỉ được đánh giá bằng số lượng người tham gia hay quy mô các chương trình, nhưng trước hết bằng việc đào luyện những môn đệ thừa sai trưởng thành trong đức tin.
Từ người có sức ảnh hưởng đến chứng nhân Tin mừng
Tiếp nối chương trình, chị Maria Phạm Thị Kim Cúc chia sẻ những kinh nghiệm từ Đại hội Những nhà truyền giáo kỹ thuật số Công giáo Á châu tại Manila, với chủ đề “Từ người có sức ảnh hưởng đến chứng nhân”.
Chị Maria Cúc cho rằng trong môi trường mạng xã hội, người Kitô hữu không được mời gọi tìm kiếm sự nổi tiếng, nhưng trở thành chứng nhân đích thực của Tin mừng.
Môi trường kỹ thuật số cần được nhìn nhận như một nền văn hóa, chứ không chỉ là phương tiện phát tán thông tin. Vì vậy, truyền thông Công giáo cần biết lắng nghe, đối thoại và tìm hiểu những thao thức của con người, thay vì chỉ đăng tải nội dung một chiều.
Từ kinh nghiệm ấy, chị gợi lên những chuyển đổi cần thiết: từ nội dung đến gặp gỡ, từ khán giả đến cộng đồng, từ lan truyền đến trung tín, từ cạnh tranh đến cộng tác, và từ quảng bá bản thân đến làm chứng cho Chúa Kitô.
Những kinh nghiệm truyền giáo từ các Hội dòng
Tiếp theo, Hội ngộ lắng nghe những chia sẻ kinh nghiệm mục vụ truyền thông của Dòng Nữ Vương Hòa Bình và Dòng Tên.
Nữ tu Têrêsa Nguyễn Thị Thanh Huyền, thuộc Dòng Nữ Vương Hòa Bình, giới thiệu những sáng kiến truyền thông nhằm lan tỏa tinh thần hòa bình và bác ái. Qua các hoạt động như Tuần lễ Hòa bình và phóng sự “Người gieo bình an”, chị cho thấy truyền thông có thể góp phần đưa những chứng tá âm thầm của đời sống thánh hiến đến gần hơn với cộng đồng.
Đặc biệt, trong các hoạt động cứu trợ những người gặp khó khăn vì thiên tai, bão lũ và dịch bệnh, truyền thông trở thành nhịp cầu nối kết những tấm lòng quảng đại, đồng thời góp phần xây dựng niềm tin nơi những người ngoài Công giáo.
Tiếp đó, Linh mục Vinh Sơn Trần Văn Đỉnh, SJ, đại diện Dòng Tên, trình bày định hướng mục vụ truyền thông qua việc đọc các dấu chỉ thời đại trong nền văn hóa số.
Cha gợi lên ba hướng tiếp cận: những người đang bị tổn thương, những người tìm kiếm và những người đứng trước các lựa chọn cần phân định. Truyền thông có thể trở thành nhịp cầu giúp họ tìm được sự đồng hành, những chứng từ đức tin và khả năng trưởng thành trong tự do, trách nhiệm.
Đặc biệt, cha đề cao hướng chuyển động “từ màn hình về mái nhà”. Mạng xã hội chỉ là phương tiện hỗ trợ; mục tiêu của mục vụ truyền thông phải hướng con người đến những cuộc gặp gỡ thật, những tương quan thật và đời sống đức tin cụ thể trong cộng đoàn.
Đối thoại trong Thánh Thần: Cùng xác định những ưu tiên truyền thông
Lúc 10g00, các tham dự viên bước vào phiên Đối thoại trong Thánh Thần thứ hai, tập trung vào vai trò của truyền thông Công giáo Việt Nam trong sứ mạng loan báo Tin mừng.
Các nhóm cùng suy tư về ba vấn đề: cách thức liên kết giữa các giáo phận và dòng tu trong năm năm tới; ba ưu tiên truyền thông của Giáo hội Việt Nam trong giai đoạn này; và những kế hoạch có thể triển khai ngay trong sáu tháng trước mắt.
Sau thời gian chia sẻ, bảy nhóm còn lại trình bày kết quả thảo luận, tiếp nối phần báo cáo của tám nhóm trong ngày làm việc thứ nhất.
Đúc kết hoạt động truyền thông và những hoa trái của Hội ngộ
Buổi chiều, Hội ngộ dành thời gian nhìn lại hoạt động truyền thông HĐGMVN năm 2026 qua các báo cáo của đại diện ba giáo tỉnh Sài Gòn, Hà Nội và Huế, Ban Biên tập trang web HĐGMVN và Ban Media HĐGMVN.
Tiếp đó, Linh mục Giuse Nguyễn Trí Dũng, SDB, trình bày phần đúc kết những hoa trái của hai phiên Đối thoại trong Thánh Thần.
Về chủ đề trí tuệ nhân tạo và phẩm giá con người, các nhóm nhận diện những nguy cơ như tin giả, sự lệ thuộc công nghệ, suy giảm khả năng tư duy và đánh mất những tương quan trực tiếp. Tuy nhiên, công nghệ cũng mở ra nhiều cơ hội cho sứ mạng truyền giáo nếu được sử dụng đúng đắn. Từ đó, ba nguyên tắc được chú ý: đặt phẩm giá con người và sự thật làm trung tâm; làm chủ AI bằng lương tâm và khả năng phân định; chú trọng đào tạo thường xuyên để không ai bị bỏ lại phía sau.
Đối với sứ mạng loan báo Tin mừng, phần đúc kết xác định bốn hướng hành động: tăng cường liên kết giữa các giáo phận và dòng tu; đào tạo nhân sự toàn diện cả về kỹ năng lẫn đời sống thiêng liêng; xây dựng kho dữ liệu và nguồn lực dùng chung; đồng thời phân công trách nhiệm rõ ràng. Đặc biệt, ba phương châm được nêu lên như những định hướng cho hoạt động truyền thông Công giáo: “Truyền thông là truyền giáo”, “Thế gian càng giả thì ta càng phải thật” và “Trồng hoa để diệt cỏ dại”.
Tăng cường cộng tác và đào tạo nhân sự truyền thông
Trong phần chia sẻ cảm nghiệm và giải đáp thắc mắc, nhiều đại diện các hội dòng bày tỏ mong muốn được tham gia sâu rộng hơn vào mạng lưới truyền thông của Giáo hội. Các đề xuất tập trung vào việc hỗ trợ đào tạo, tăng cường mục vụ truyền thông cho giới trẻ và chia sẻ các sản phẩm truyền thông giữa các giáo phận, dòng tu.
Việc sử dụng AI cũng được đề cập với yêu cầu bảo đảm tính trung thực, tránh chỉnh sửa hình ảnh sự kiện làm sai lệch thực tế và cần ghi rõ khi sử dụng hình ảnh do AI tạo sinh.
Một nội dung đáng chú ý là định hướng đào tạo nhân sự truyền thông chuyên nghiệp. Đức cha Đaminh Nguyễn Tuấn Anh giới thiệu chương trình cử nhân truyền thông hợp tác giữa Giáo phận Xuân Lộc và Trường Đại học Công nghệ Miền Đông, dự kiến khai giảng đầu năm 2027. Chương trình kéo dài ba năm rưỡi, với chính sách học bổng toàn phần dành cho linh mục, tu sĩ và hỗ trợ 30% học phí cho sinh viên Công giáo. Bên cạnh đó, Cha Giuse Vũ Hữu Hiền, Thư ký Ủy ban cũng giới thiệu chương trình đào tạo truyền thông của Học viện Công giáo Việt Nam và Cha Đại diện Dòng Tên cũng giới thiệu chương trình JesCom của Dòng.
Bế mạc Hội ngộ: Tiếp tục chuyển lửa và cùng nhau lên đường
Trong phần phát biểu đúc kết và bế mạc lúc 15g45, Đức Giám mục Đaminh Nguyễn Tuấn Anh dâng lời tạ ơn Thiên Chúa vì những ngày gặp gỡ và làm việc trong tinh thần hiệp hành. Ngài đặc biệt ghi nhận sự hiện diện và những đóng góp tích cực của các thành phần Dân Chúa, nhất là các hội dòng.
Nhìn lại chương trình, Đức cha nhắc đến những nội dung quan trọng đã được trao đổi: các định hướng của Huấn quyền về công nghệ và trí tuệ nhân tạo, những kinh nghiệm thực tiễn từ giới chuyên môn, kế hoạch hướng tới kỷ niệm 500 năm Tin mừng đến Việt Nam và những sáng kiến mục vụ truyền thông từ các dòng tu.
Để những kết quả của cuộc Hội ngộ không chỉ dừng lại ở các cuộc trao đổi, Đức cha mời gọi các giáo phận và dòng tu tích cực tham gia vào dự án kỷ niệm 500 năm Tin mừng đến Việt Nam, đồng thời quan tâm đầu tư cho công tác đào tạo nhân sự truyền thông.
Hội ngộ khép lại với giờ chầu Thánh Thể lúc 16g15.
Từ phân định đến hành động, từ những cuộc gặp gỡ đến sự cộng tác lâu dài, Hội ngộ Mục vụ Truyền thông năm 2026 mở ra những hướng đi nhằm xây dựng một nền truyền thông lấy phẩm giá con người và sự thật làm trung tâm, phục vụ sứ mạng loan báo Tin mừng của Giáo hội tại Việt Nam.
